Cookies
Soms is het een voordeel als dorpsbestuurders in de 19e eeuw zich niet hielden aan de eigen regels. Bijvoorbeeld de regel dat je geen officiële papieren mee naar huis mocht nemen, laat staan om ze thuis te bewaren. Dankzij het overtreden van deze regel kunnen we nu nog steeds dit onooglijke boekje lezen, omdat het ontkomen is aan de brand in de gemeentesecretarie van 1858. De familie Van der Giessen bewaarde dit boekje namelijk thuis in de Waelneshoeve en maakte daarin zelfs aantekeningen. Erg interessant!
Door dit boekje krijgen we een inkijkje in de 19e eeuw. Hoe men voorzorgsmaatregelen organiseerde om brand te voorkomen of in geval van brand hoe men moest handelen. Wie verantwoordelijk waren voor de brandspuiten en wie ze mocht bedienen. Wat elk gebouw aan brandgereedschappen moest hebben en of het wel in goede staat verkeerde. Deze brandgereedschappen werden regelmatig gecontroleerd of zoals zij het zeiden ‘gekeurd’.
Dit boekje is de administratie van zo’n keuring die in oktober 1839 is uitgevoerd in Hendrik-Ido-Ambacht en Sandelingenambacht. Toen nog twee verschillende gemeenten. Van ieder gebouw is genoteerd welk huisnummer het huis heeft, wie de eigenaar is en welke brandgereedschappen er aanwezig zijn. Zijn er bijvoorbeeld lantaarns, brandemmers, kluiven, brandhaken en brandladders? Slechts een paar boerderijen hebben alle categorieën in huis. De meeste huizen hebben er maar een paar. Op deze website onder Historie/ Genealogie, nr. 14 Brandgereedschappen zijn deze twee lijsten te bekijken.
En het leuke is dat men in Sandelingenambacht begon bij de molen die op de grens met Rijsoord stond. Daar waar nu het gemaal staat.
De molen kreeg nummer 1. En de controleurs liepen vervolgens de Achterambachtseweg af, langs alle boerderijen en huizen, naar de grens met Hendrik-Ido-Ambacht. In 1839 is ons gebouw ‘Den Brommert’ te herkennen in huisnummer 28 met Aart Labrijn als eigenaar. Vóór 1832 was het laatste huis in Sandelingenambacht van Arie van der Giessen met nr. 18. Nu in 1839 – na de herindeling en met de komst van het Kadaster in 1832 – liep de huisnummering van Sandelingenambacht aan de zuidzijde van de Dorpsstraat nog even door t/m huis 31 van Joris Kievit. Joris woonde op de hoek van de Dorpsstraat en de Reeweg (Ambachtsesteeg). Daar eindigde in die periode Sandelingenambacht.
Voor de controle vanaf het begin van Hendrik-Ido-Ambacht moest men weer teruglopen naar de oude grens (van vóór 1832) tussen Sandelingenambacht en Hendrik-Ido-Ambacht. Aan de noordzijde van de Dorpsstraat begon het nummeren opnieuw in wijk A. Jan Timmers was met huis A1 de eerste van Hendrik Ido-Ambacht. Het ‘oude gemeentehuis’ dat in 1839 nog in een deel van de boerderij van Leendert Kranenburg Az. was gehuisvest, herkennen we in huis A 38. Dit was de boerderij die in 1858 in vlammen zou opgaan met de daar aanwezige dorpsarchieven. De Kerkstraat door en de stoep omhoog naar de Veersedijk tot aan de Paulusweg. Daar eindigde wijk A met huisnummer 100 van Aart Bol. Sinds 1832 zijn de volgerlanden langs de Veersedijk bij Hendrik-Ido-Ambacht gekomen. Daarom gaat wijk B meteen na de stoep van de Paulusweg van start met B1 van de erven van Denijs den Hartog om te eindigen met huisnummer 111 van Pieter Stolk, net voorbij de Vrouwgeleweg. De vroegere B-wijk was in 1832 al bij Zwijndrecht gekomen. Deze lijst van de brandgereedschappen geeft zo als bijvangst een mooie adressenlijst uit 1839. “Ieder nadeel heeft zijn voordeel”, zullen we maar zeggen.
